Wil je weten waar je geld naartoe gaat en of je bedrijf financieel gezond blijft? Dan is een begroting opstellen voor je bedrijf de eerste stap. Een begroting geeft je vooraf inzicht in je verwachte inkomsten en uitgaven, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Wat is een begroting precies?
Een begroting is een financieel overzicht van wat je verwacht te verdienen en uit te geven in een bepaalde periode. Dat is meestal een jaar, opgesplitst per kwartaal of maand. Je stelt de begroting op vóór die periode begint, op basis van schattingen en bekende kosten.
Het verschil met een boekhouding is dat een boekhouding terugkijkt naar wat al is gebeurd. Een begroting kijkt vooruit. Je gebruikt hem als kompas voor je financiële beslissingen gedurende het jaar.
Waarom is een begroting zo nuttig voor je bedrijf?
Met een begroting zie je op tijd of je genoeg geld hebt om je rekeningen te betalen. Je ontdekt ook of je extra financiering nodig hebt of juist ruimte hebt om te investeren. Banken en investeerders vragen vaak om een begroting voordat ze geld uitlenen. Maar ook zonder die noodzaak geeft een begroting je als ondernemer veel grip op de financiële gezondheid van je bedrijf.
Daarnaast helpt een begroting je om doelen concreet te maken. Wil je de omzet laten groeien, de kosten verlagen of uitbreiden naar een nieuwe locatie? Door dat financieel uit te werken, zie je of je plannen haalbaar zijn.
Begroting opstellen voor je bedrijf: de stappen
Een goede begroting opbouwen gaat het makkelijkst als je een vaste volgorde aanhoudt. Hieronder staan de stappen die je doorloopt.
- Stel je doelen vast. Begin met wat je wilt bereiken in het komende jaar. Wil je groeien, stabiel blijven of juist kosten besparen? Je doelen bepalen hoe je begroting eruitziet.
- Schat je omzet in. Kijk naar je historische cijfers als je die hebt. Heb je nog geen verleden om op terug te vallen? Baseer je schatting dan op marktonderzoek, offertes of vergelijkbare bedrijven. Wees realistisch en werk liever met een voorzichtige schatting dan met een optimistische.
- Breng je vaste kosten in kaart. Dit zijn kosten die je elke maand betaalt, ongeacht hoeveel je verkoopt. Denk aan huur, abonnementen, verzekeringen en salarissen van vaste medewerkers.
- Breng je variabele kosten in kaart. Dit zijn kosten die meebewegen met je omzet, zoals inkoopkosten, verpakkingsmateriaal of provisies. Als je meer verkoopt, stijgen deze kosten ook.
- Bereken je verwacht resultaat. Trek de totale kosten af van de verwachte omzet. Wat blijft er over? Is dat positief, dan maak je winst. Is dat negatief, dan weet je dat je bij moet sturen.
- Maak een liquiditeitsbegroting. Dit laat zien wanneer het geld binnen komt en wanneer het de deur uitgaat. Je kunt winstgevend zijn op papier, maar toch tijdelijk krap bij kas zitten als klanten laat betalen. De liquiditeitsbegroting helpt je dat te voorzien.
Welke soorten begrotingen zijn er?
Voor een bedrijf zijn er meerdere soorten begrotingen die je kunt opstellen, afhankelijk van wat je wilt meten of plannen.
De meest gebruikte is de exploitatiebegroting. Daarin zet je de verwachte inkomsten en kosten van je dagelijkse bedrijfsvoering tegenover elkaar. Dit is het fundament van je financiële plan.
Daarnaast is er de liquiditeitsbegroting, die je laat zien of je op elk moment genoeg geld op je rekening hebt staan. En als je wilt investeren, gebruik je een investeringsbegroting om te berekenen wat een aankoop kost en wanneer die zichzelf terugverdient.
Hoe houd je de begroting actueel?
Een begroting is geen document dat je één keer maakt en dan vergeet. Vergelijk elke maand of elk kwartaal je werkelijke cijfers met wat je had begroot. Zijn er grote verschillen? Zoek dan uit waar die vandaan komen en pas je aanpak of je verwachtingen aan.
Dit vergelijken heet een budgetvergelijking of budgetanalyse. Het geeft je inzicht in patronen: verdien je structureel minder in een bepaald seizoen, of stijgen de kosten sneller dan verwacht? Met die kennis stel je de volgende begroting scherper op.
Praktische tips voor een betere begroting
Gebruik bij voorkeur een spreadsheet of boekhoudprogramma om je begroting bij te houden. Zo kun je makkelijk aanpassen en vergelijken. Betrek je boekhouder of accountant als je twijfelt over de schattingen. Zij kennen je cijfers en kunnen helpen om realistisch te blijven.
Plan ook altijd een buffer in voor onverwachte kosten. Hoeveel dat moet zijn, hangt af van je branche en hoe voorspelbaar je inkomsten zijn. Maar een marge inbouwen is altijd verstandig.
Veelgestelde vragen
Hoe ver van tevoren stel je een begroting op voor je bedrijf?
De meeste ondernemers stellen de begroting voor het nieuwe jaar op in de laatste maanden van het lopende jaar. Zo heb je de actuele cijfers van dat jaar bij de hand en kun je realistische schattingen maken voor het jaar dat volgt.
Wat is het verschil tussen een begroting en een prognose?
Een begroting is een plan dat je aan het begin van een periode vaststelt en als meetlat gebruikt. Een prognose is een bijgestelde schatting tijdens het jaar, op basis van wat je tot nu toe hebt gerealiseerd. Een prognose is dus flexibeler en wordt vaker bijgewerkt.
Moet ik als zzp’er ook een begroting opstellen?
Als zzp’er ben je niet verplicht een formele begroting op te stellen, maar het is wel slim om dat te doen. Zeker als je wisselende inkomsten hebt, helpt een begroting je om te zien of je genoeg verdient om je vaste lasten en belastingen te betalen.
Wat doe je als de werkelijke cijfers sterk afwijken van de begroting?
Als je werkelijke inkomsten of kosten flink afwijken van wat je had begroot, is het slim om te analyseren waarom. Is het een tijdelijke afwijking of een structureel patroon? Op basis daarvan pas je je begroting aan of neem je maatregelen, zoals kosten verlagen of extra omzet genereren.
